Cognitieve bias / effect op sociaal oordeel / affectieve invloed

Emotioneel effect

Emotional Effect

Emoties kleuren niet alleen de ervaring; ze kunnen stilletjes het oordeel, het geheugen en de keuze sturen. Controleer of je gevoel bij het probleem zelf hoort of ergens anders vandaan is gekomen.

Populariteit

Nut

Aliassen

Affect Heuristic / Affect-as-Information / Feelings-as-Information / Mood-Congruent Judgment / Affect Infusion / emotionele bias / Misattribution of Arousal

Domeinen

Psychologie, sociale psychologie, gedragsmatige besluitvorming, consumentengedrag, interpersoonlijke evaluatie

Definitie

Het emotionele effect wordt het beste behandeld als een brede, niet-standaard overkoepelende term voor gevallen waarin de huidige emotionele toestand van een persoon beïnvloedt hoe zij een persoon, object, gebeurtenis, risico of beslissing evalueren. In de standaardpsychologie zijn de dichtstbijzijnde gevestigde termen affect-heuristiek, affect-als-informatie, en affect-infusie.

Kernidee

Mensen evalueren dingen niet altijd op basis van neutraal bewijs. Hun stemming of emotie kan als een snelkoppeling werken: 'Ik voel me goed, dus dit lijkt goed,' of 'Ik voel me slecht, dus dit lijkt slechter.' Dit kan beoordelingen beïnvloeden, zelfs wanneer de emotie afkomstig is van een niet-verwante bron.

Hoe het werkt

Een persoon ervaart een stemming of emotionele reactie.
Het gevoel wordt gehecht aan het beoordeelde doel, zelfs als het doel de emotie niet heeft veroorzaakt.
De persoon kan het gevoel als informatie gebruiken bij het maken van een beoordeling.
Positieve emoties zorgen er vaak voor dat beoordelingen gunstiger zijn; negatieve emoties zorgen er vaak voor dat beoordelingen kritischer zijn.
Het effect is waarschijnlijker wanneer het oordeel complex, ambigu, subjectief of snel gemaakt is. Het Affect Infusion Model van Forgas voorspelt een sterkere invloed van affect in heuristische of substantiële oordeelsituaties dan in eenvoudige directe-toegangsoordelen.

Praktijkvoorbeeld

Een manager heeft een stressvolle ochtend en beoordeelt later de presentatie van een nieuwe werknemer negatiever dan gewoonlijk, ook al was de presentatie op zich acceptabel.
Een klant in een vrolijke stemming kan een product, ober of winkel positiever beoordelen dan wanneer hij in een neutrale stemming zou zijn.

Bekend voorbeeld

Voorbeeld: De Dutton- en Aron-hangbrugstudie. Mannelijke voorbijgangers die een angstwekkende hangbrug waren overgestoken, toonden vaker aantrekkingsgerelateerde reacties naar een vrouwelijke interviewer dan degenen op een minder angstwekkende brug.
Waarom het aan deze regel voldoet: De studie wordt gewoonlijk geïnterpreteerd als het aantonen van verkeerde toeschrijving van opwinding: fysiologische opwinding door angst of spanning kan verkeerd worden geïnterpreteerd als aantrekking tot een andere persoon.

Toepassingen / situaties waarin dit speelt

Eerste indrukken van mensen
Sollicitatiegesprekken en functioneringsbeoordelingen
Klanttevredenheidsbeoordelingen
Data en aantrekkingskracht
Onderhandeling en conflictoordeel
Risicoperceptie en veiligheidsbeslissingen
Politieke of merkbeoordeling
Reacties op sociale media en online opmerkingen
Ambigu gedrag beoordelen, zoals of iemand onbeleefd was of gewoon druk

Wanneer niet gebruiken of veelvoorkomend misbruik

Gebruik het niet om te beweren dat emotie altijd reden overheerst.
Ga er niet van uit dat elk positief of negatief oordeel door stemming wordt veroorzaakt.
Behandel 'Emotioneel Effect' niet als een vaste, formeel benoemde wet met één uitvinder.
Verwar het niet met emotionele besmetting, waarbij emoties zich tussen mensen verspreiden.
Verwar het niet met symptomen van stemmingsstoornissen of een klinische diagnose.
Gebruik het niet als excuus om iemands oordeel af te wijzen alleen omdat ze emotioneel zijn.

Oorsprong

Uitgevonden door: Er is geen enkele, standaardwet in het Engels genaamd het Emotionele Effect. Het idee wordt beter begrepen als een cluster van bevindingen over affect en oordeel.
Jaar van uitvinding: Er is geen enkel jaar van toepassing. Relevant werk werd ontwikkeld gedurende het einde van de 20e eeuw.
Land / context van oorsprong: Het concept is ontstaan uit de cognitieve psychologie, sociale psychologie en beslissingsonderzoek en niet uit één genoemde leerstelling.
Belangrijke gerelateerde bijdragers:
Schwarz en Clore over affect-als-informatie.
Forgas over affectinfusie.
Slovic en collega's over de affectheuristiek.
Dutton en Aron over verkeerd toegeschreven opwinding.

Korte praktische les

Voordat je iemand beoordeelt of een belangrijke beslissing neemt, controleer je of je huidige emotie bij de situatie hoort of gewoon ergens anders vandaan wordt meegenomen.