Motivatietheorie; managementprincipe

Doelstellingstheorie van Locke en Latham

Locke's Law

Mensen presteren beter wanneer het doel duidelijk, geaccepteerd en uitdagend genoeg is om van belang te zijn. Goede doelen sturen inspanning; vage doelen klinken slechts aanmoedigend.

Populariteit

Nut

Aliassen

Locke en Lathams goal-setting theory / doelstellingstheorie van motivatie / Basketball Hoop Law / Basketball Frame Law (populaire Chinese alias / geen standaard academische Engelse term)

Domeinen

Arbeids- en organisatiepsychologie, management, onderwijs, persoonlijke productiviteit, prestatiecoaching

Definitie

Wat vaak Locke's Wet wordt genoemd in managementschriften verwijst naar de doelstellings theorie: specifieke, uitdagende en geaccepteerde doelen leveren over het algemeen betere prestaties dan vage of puur aspiratieve instructies.

Kernidee

Mensen presteren beter wanneer ze een duidelijk doel hebben dat moeilijk genoeg is om inspanning te richten, maar niet zo onrealistisch dat de betrokkenheid instort.

Hoe het werkt

Specifieke doelen verminderen ambiguïteit.
Uitdagende doelen vergroten de inspanning en volharding.
Geaccepteerde doelen creëren betrokkenheid.
Feedback helpt mensen de huidige prestaties te vergelijken met het doel.
Het effect is zwakker wanneer de persoon gebrek heeft aan vermogen, middelen, strategie of inzet.
Locke en Latham vatten samen dat doelen de prestaties beïnvloeden door de aandacht te richten, inspanning te stimuleren, volharding te vergroten en strategieontwikkeling aan te moedigen.

Praktijkvoorbeeld

Zwak doel: “Mijn Engels verbeteren.”
Beter doel: “Oefen 20 minuten per werkdag gedurende 8 weken met luisteren naar Brits Engels, gebruikmakend van nieuwsfragmenten en noteer bij elke sessie 5 onbekende uitdrukkingen.”
Waarom beter: het is specifiek, meetbaar, matig uitdagend en gemakkelijker te beoordelen.

Bekend voorbeeld

Voorbeeld: De basketbalring-analogie zegt dat een ring die te laag is saai is, een ring die te hoog is onmogelijk aanvoelt, en een ring op de juiste uitdagende hoogte motivatie geeft om moeite te doen.
Waarom het aan deze regel voldoet: Het illustreert het idee dat doelen uitdagend maar haalbaar moeten zijn.

Toepassingen / situaties waarin dit speelt

Werkdoelen of KPI's instellen.
Studieplannen ontwerpen.
Coaching van sport of vaardigheidsverbetering.
Het creëren van mijlpalen voor productontwikkeling.
Persoonlijke gewoonten opbouwen.
Vaag ambitien omzetten in concrete actie.

Wanneer niet gebruiken of veelvoorkomend misbruik

Stel geen doelen zo hoog dat mensen stoppen met geloven dat ze mogelijk zijn.
Gebruik geen smalle meetwaarden die het aanmoedigen van manipulatie, kortere wegen of onethisch gedrag bevorderen.
Verwar ‘specifiek’ niet met ‘wijs’; een slecht doel kan nog steeds nauwkeurig worden gemeten.
Pas prestatiedoelen niet te vroeg toe wanneer de persoon eerst leren, verkennen of strategieën ontwikkelen nodig heeft.
Onderzoek naar misbruik van doelstellingen waarschuwt dat overtrokken doelen de aandacht kunnen vernauwen, onethisch gedrag kunnen vergroten, risicovoorkeuren kunnen vervormen en intrinsieke motivatie kunnen verminderen.

Oorsprong

Uitgevonden door: Edwin A. Locke is de belangrijkste grondlegger van de doelstellingentheorie; Gary P. Latham werd later de belangrijkste mede-ontwikkelaar.
Jaar van uitvinding: 1968 is het belangrijkste fundamentele publicatiejaar voor Locke's “Toward a Theory of Task Motivation and Incentives.” De bredere theorie van Locke en Latham werd later geconsolideerd in belangrijke werken, vooral hun boek uit 1990.
Land / context van herkomst: Verenigde Staten; industrieel-organizationele psychologie en onderzoek naar werk motivatie.

Korte praktische les

Stel doelen zoals een goed geplaatste basketbalring: duidelijk genoeg om op te mikken, hoog genoeg om je uit te dagen, en realistisch genoeg zodat je nog steeds de kans waagt.